Verhalen

Rover. Beroep: Politiehond

Zodra Dennis zijn uniform aantrekt, spitst Rover zijn oren, springt hij op, schudt zich eens flink uit en kijkt alert naar zijn baas. Nog geen 5 minuten geleden lag hij de vogels in de tuin te bestuderen, nu is hij één en al actie. We gaan aan het werk baas! Rover werkt bij de politie Gelderland Zuid, surveillance dienst.

Politiehond zijn is een beroep én een vak apart. Trouw, absolute gehoorzaamheid, energie, kracht, lef en efficiency zijn in ieder geval woorden die bij dit beroep horen. Pas als een hond deze woorden waardig is en hij is met vlag en wimpel geslaagd voor PH1 (basis opleiding politiehond), kan hij in aanmerking komen voor de baan. Maar dan is hij er nog niet. Met hem dingen er nog vele andere honden en hun fokkers naar die felbegeerde baan. De hond moet opvallen bij de chef “levende have” van de politie. Hij is verantwoordelijk voor de aanschaf van nieuwe honden en weet welke agent een nieuwe hond nodig heeft. Hij kent de agenten, kent hun karakter en hun ervaring met honden. Het matchen van hond en agent is een kwestie van inzicht maar ook van gevoel: het moet klikken. Als de match niet goed is, zal de combinatie nooit goed werken. En dat is onaanvaardbaar in dit beroep; er moet een onvoorwaardelijke band tussen baas en hond zijn.

Dennis is eigenlijk bij toeval hondengeleider geworden. Hij hoorde de verhalen van collega’s en zag hoe de honden tijdens het werk werden ingezet. Hij was onder de indruk van hun capaciteiten en zijn interesse was gewekt. Korte tijd later kwam hij in aanmerking voor een hond. Meestal wordt er eerst getraind met een oefenhond op de wekelijkse trainingen, maar voor Dennis bleek er direct een geschikte hond te zijn. Deze eerste hond, Doerak, was een pittig heerschap waarmee Dennis gelijk alle fijne kneepjes van het vak leerde. Helaas overleed Doerak na slechts twee jaar samenwerking aan een agressieve vorm van kanker. Toen realiseerde Dennis zich pas echt goed hoe belangrijk zijn hond voor hem geweest was. Het was niet alleen zijn hond die hij dag en nacht bij zich had, het was een gezinslid én een collega waar hij blind op kon vertrouwen.

En toen kwam Rover. Hij zat in de kennel bij de fokker, had zijn PH1 nog niet gehaald, maar Dennis was nieuwsgierig naar wat hij al kon. Rover was enorm fel in zijn hok, zodra hij eruit werd gehaald, veranderde zijn gedrag direct en was hij één en al oog voor de fokker. Die gaf hem een zoekopdracht en het enthousiasme spatte van Rover af. Dennis was onder de indruk, maar ging pas helemaal om toen Rover zijn buit niet bij de fokker terugbracht, maar bij Dennis. Rover had gekozen en Dennis wist dat hij zijn maatje gevonden had. Rover en Dennis zijn nu 6 jaar een team. Rover wordt mei aanstaande al weer 9 jaar. Rover is topfit en aan pensioen willen beiden nog niet denken.Rover woont bij Dennis en zijn gezin in een kennel in de tuin. Hij komt niet in huis, maar wel in de tuin waar de kinderen spelen en de andere hond, een Jack Russell, ook rondstruint. Rover is buiten diensttijd een normale gezinshond. Pas als het uniform bij Dennis aangaat, wordt hij een politiehond. Dennis en Rover draaien diensten tussen 15.00u en 07.00u, in die tijd komen de meeste meldingen bij de Meldkamer binnen, waar de honden bij moeten worden ingezet. In principe zijn Dennis en Rover surveillance agenten en doen zij hetzelfde werk als hun collega’s. Zodra er echter een melding binnen komt waar een hond bij gewenst is, heeft die melding prioriteit.

We kennen allemaal de beelden op televisie van politiehonden die zwaar in hun lijn hangen, blaffend, uitvallend, bijtend, terwijl hun geleiders hen nauwelijks in bedwang kunnen houden. Maar toch geven deze beelden een eenzijdig beeld van het werk van een politiehond. Het zijn slechts onderdelen van het totaalpakket. Hun belangrijkste taak is de veiligheid waarborgen van collega’s. Rover wordt ingezet bij situaties waar de gemoederen hoog oplopen, eerst op de achtergrond, vaak gewoon nog in de auto. Alleen al zijn aanwezigheid kan een sfeer op positieve manier beïnvloeden. Mensen hebben ontzag voor politiehonden en bedenken zich dan graag nog een keer voordat zij echt lastig worden. Daarnaast wordt hij ingezet voor hondspecifieke taken, waarbij zoeken een belangrijk onderdeel is. Rover moet bijvoorbeeld alert zijn op voorwerpen van een verdachte. Stel dat een verdachte iets laat vallen, moet hij dat zien en zijn baas erop attenderen of het voorwerp oppakken en afgeven. Maar ook het zoeken van de gevluchte verdachte. Op grote terreinen waar iemand zich met gemak kan verstoppen, weten Rover en zijn hondencollega’s feilloos de geur op te pakken en de verdachte te vinden. Een ander onderdeel is het surveilleren in een uitgaansgebied, wat vaak ook een preventieve werking heeft op raddraaiers. En het grootschalig optreden, zoals dat in politiejargon heet, waar de beelden ons allemaal van bekend zijn. Grote groepen mensen met daartussen relschoppers, betogers, voetbal”fans” die dreigen met geweld. De aanwezigheid van honden kan escalatie voorkomen en als het dan toch escaleert, kan één actie van een politiehond de massa weer in het gareel brengen.

Politiehonden zijn harde en gedisciplineerde werkers. Samen met hun geleiders moeten zij altijd paraat staan in vaak minder aangename situaties. Zij moeten een topconditie hebben en een scherpe geest. Om dat allemaal op peil te houden moeten er dagelijks, ook buiten diensttijd, momenten zijn met appèloefeningen of opdrachten. Eén keer per week wordt er een hele dag getraind op een praktijk- of trainingslocatie. Naast hindernisbaan, appèl, zoekwerk en stelwerk (pakwerk) is er ook regelmatig aandacht voor bijzondere verrichtingen, waarbij hond en geleider volledig op elkaar moeten kunnen vertrouwen. Bijvoorbeeld het optillen van de hond om hem een voor mensen moeilijk begaanbare hoge ruimte te laten doorzoeken. Het werken met een klimtouw; de hond zit vast aan zijn baas en samen gaan ze de lucht in. Werken op verschillende soorten ondergrond, vreemde locaties en gevaarlijke situaties. Hond en geleider halen na de PH1 diverse certificaten en eens in de twee jaar moeten zij slagen voor de toets van bekwaamheid; ieder afzonderlijk en ook nog eens als team.

De trainingen zijn zwaar en hard. Daar is vaak een hoop over te zeggen, het zou onnodig hard zijn zonder respect voor het dier. Maar het trainen van een politiehond is met weinig andere trainingen te vergelijken, alleen al vanwege het doel waarvoor een politiehond wordt opgeleid. Deze honden komen in levensbedreigende situaties terecht waar ze in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun baas en zijn of haar collega’s. Hij moet altijd kiezen voor het waarborgen van die veiligheid ook al weet hij niet wat hem te wachten staat, weet hij niet of hij zelf wel veilig zal zijn. Hij moet dus getraind worden op lef, daadkracht, efficiëntie en hardheid. In feite is een politiehond een wapen, zijn bijtkracht is enorm en zijn inzet niet te vervangen door iets of iemand anders. Stel dat hij zou schrikken als een verdachte hem in elkaar wil schoppen, als een hooligan hem kan wegjagen met z’n grote mond en het gooien van wat stenen of als de verdachte zich verschuilt op een zolder en de hond durft de hoogte niet in? Dan kan de hond niet ingezet worden, omdat hij zijn belangrijkste taak, het waarborgen van veiligheid, niet kan uitvoeren. De trainingen zijn inderdaad hard en gedisciplineerd, maar een goede geleider behandelt zijn hond met respect. Het samenwerken kan alleen goed gaan als beiden elkaar 100% vertrouwen en respecteren.

En wat als de hond toch aan zijn pensioen toe is? In sommige gevallen wordt een politiehond fulltime huishond, na een periode van herconditionering. Maar meestal gaan de honden de bewaking in bij tuinders en boeren. Dennis is daar niet mee bezig, Rover is nog te fit en te fanatiek om daar ook maar enigszins over na te denken. Tijdens het gesprek valt me op hoe betrokken Dennis bij zijn werk is en hoe belangrijk Rover voor hem is. Als ik hem dat zeg, wordt hij heel serieus: “Een politiehond is een middel om werkzaamheden uit te voeren, voor de wet is hij zelfs gewoon een voorwerp. Als iemand mijn hond iets aandoet, staat dat gelijk aan vandalisme. Maar voor mij is dat niet zo, voor mij is het een gezinslid, collega en kameraad”. En dan beginnen zijn ogen te glimmen: “Het is zo indrukwekkend wat een hond kan en wat hij voor je doet. Ik weet dat hij altijd voor me klaar zal staan, ongeacht wat hij moet trotseren”.

Marleen van Baal
Dorpsstraat 57
6617 AC Bergharen
E-mail:info@hondinzicht.nl
Telefoon: 06 50 60 35 16
www.hondinzicht.nl